Hizmet Sözleşmesi Kapsamı
Hizmet sözleşmesi kapsamı, sözleşmede yapılacak işin sınırlarını tanımlar. Kapsam ne kadar net olursa, "bu da dahildi", "bunu da yapmanı bekliyordum" türünden tartışmalar o kadar azalır. Kapsam belirsiz olduğunda proje süresince sürekli ek talepler gelir; hizmet veren taraf fazla mesai yapar, karşılığında ödeme almaz ve ilişki gerginleşir. Bu durum "scope creep" (kapsam genişlemesi) olarak bilinir ve birçok projenin başarısızlık nedeni olarak gösterilir.
Kapsamı anlamak için hem kapsam içinde ne olduğunu hem de kapsam dışında ne olduğunu netleştirmek gerekir. Sadece "yapılacak işler" listesi yetmez; "yapılmayacak işler" veya "ek ücrete tabi işler" de açıkça belirtilmelidir. Özellikle yazılım, tasarım, pazarlama ve danışmanlık projelerinde sınırların bulanık kalması yaygın bir hatadır.
Hizmet Sözleşmesi Neleri Kapsar?
Kapsam, sözleşmede tanımlanan somut teslimatları (deliverables) ve bunlara ulaşmak için yapılacak işleri içerir. Örneğin bir hizmet sözleşmesinde "5 sayfalık kurumsal web sitesi tasarımı ve geliştirmesi" yazıyorsa, ana sayfa ve 4 alt sayfanın tasarımı ve kodlanması kapsamdadır. Ek olarak sözleşmede veya ekinde belirtilen: revizyon sayısı (örneğin 2 tur), teslim formatları (örneğin HTML, CSS, responsive), teslim yöntemi (örneğin Figma linki, GitHub) ve onay süreci de kapsamın parçasıdır.
Kapsam aynı zamanda proje amacını, hedef kitlesini ve kabul kriterlerini de içerebilir. "İş kalitesi profesyonel standartlarda olacaktır" gibi genel ifadeler tek başına yeterli değildir; somut, ölçülebilir kriterler eklenmelidir.
Hizmet Sözleşmesi Neleri Kapsamaz?
Kapsam dışında kalan işler açıkça belirtilmelidir. Örnek kapsam dışı unsurlar: Hosting ve domain sağlama (web projelerinde), üçüncü taraf lisansları ve eklentiler, içerik yazımı (metin, görsel) müşteri tarafından sağlanmadığı takdirde, sosyal medya yönetimi veya SEO danışmanlığı (sadece web sitesi yapılıyorsa), mobil uygulama geliştirme (sadece web sitesi sözleşmesiyse), teslimattan sonra bakım ve güncellemeler, eğitim veya kullanım desteği süresi belirtilmediyse.
"Bu sözleşme kapsamında aşağıdakiler dahil değildir: Hosting, domain, SSL sertifikası, üçüncü taraf yazılım lisansları, içerik üretimi (metin ve görsel), teslimattan sonraki bakım." gibi bir cümle, müşteri beklentilerini yönetir.
Kapsam İçi ve Kapsam Dışı Örnekler
Logo projesi: Kapsam içi: 1 ana logo, 3 varyasyon, 2 renk versiyonu, vektör formatında teslim. Kapsam dışı: Kurumsal kimlik çalışması (kartvizit, antetli kağıt), sosyal medya kapak görselleri, animasyonlu logo.
Web sitesi projesi: Kapsam içi: 5 sayfa tasarımı, HTML/CSS kodlama, responsive tasarım, iletişim formu. Kapsam dışı: Hosting kurulumu, içerik yazımı, SEO optimizasyonu, yıllık bakım.
Yazılım geliştirme: Kapsam içi: Belirtilen modüller ve özellikler, dokümantasyon, 1 aylık hata düzeltme. Kapsam dışı: Sunucu yönetimi, ek modül geliştirme, üçüncü parti entegrasyonları (ayrıca belirtilmediyse).
Pazarlama danışmanlığı: Kapsam içi: Strateji raporu, 4 saatlik danışmanlık görüşmesi, e-posta ile destek. Kapsam dışı: Kampanya uygulaması, reklam yönetimi, içerik üretimi.
Kapsamı Net Tanımlama Yöntemleri
Somut teslimat listesi kullanın: "Gerekli işler" yerine "1) Ana sayfa tasarımı 2) 4 alt sayfa tasarımı 3) Tüm sayfaların HTML/CSS kodu" yazın. Ek (anneks) kullanın: Teslimat listesini ayrı bir Ek A olarak ekleyin; böylece değişiklik yapıldığında sadece eki güncellersiniz. Kapsam dışı maddesi ekleyin: "Aşağıdakiler bu sözleşme kapsamında değildir" başlığı altında listeleyin. Ek talepler için prosedür belirleyin: "Kapsam dışı işler ayrı teklif ve ek protokol ile kararlaştırılır" ifadesini ekleyin.
Teslimat ve kapsam maddesi ile revizyon maddesi uyumlu olmalıdır. Revizyon, mevcut teslimatta küçük düzeltmelerdir; yeni özellik eklemek kapsam genişlemesidir ve ek ücrete tabidir.
Özet
Hizmet sözleşmesi kapsamı, yapılacak işin sınırlarını netleştirir. Kapsam belirsiz olduğunda scope creep riski artar. Kapsam içini somut teslimat listesi ile tanımlayın; kapsam dışını da açıkça belirtin. Ek kullanmak, değişiklikleri yönetmeyi kolaylaştırır. Revizyon ile yeni iş talebi arasındaki farkı sözleşmede netleştirin.
Kapsamı Net Tanımlayarak Sözleşme Oluşturun
Ücretsiz oluşturucu aracımızla teslimat listesi ekleyerek hizmet sözleşmenizi hazırlayın.
Oluşturucuya Git