Sözleşme Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar
Sözleşme hazırlarken yapılan hatalar, proje boyunca anlaşmazlıklara, ödenmeyen faturalara ve tarafların mağduriyetine yol açar. Bu rehber, en sık karşılaşılan hataları ve bunlardan nasıl kaçınılacağını listeleyerek sözleşmenizi daha sağlam hale getirmenize yardımcı olur. Her madde hem hatayı hem de doğru yaklaşımı açıklar.
Hataların çoğu ihmalden veya "güven üzerine" çalışma alışkanlığından kaynaklanır. "Zaten anlaştık", "detaylara gerek yok" düşüncesi tehlikelidir. İlişki iyi giderken sorun çıkmaz; ilişki bozulduğunda sözleşme tek referans noktası olur. Eksik veya hatalı sözleşme, o anda elinizde olmayan hakları talep etmenizi engeller.
1. Belirsiz Kapsam — "Gerekli Tüm İşler"
Hata: Kapsam "gerekli tüm işler", "tamamlayıcı hizmetler" veya "proje kapsamında ihtiyaç duyulan her şey" gibi belirsiz ifadelerle tanımlanır. Bu tür ifadeler "bu da dahildi" tartışmalarına açıktır. Çözüm: Somut teslimat listesi kullanın. "5 sayfa web sitesi tasarımı", "10 adet sosyal medya gönderisi", "1 ana logo ve 3 varyasyon" gibi sayılabilir ve ölçülebilir ifadeler yazın. Hizmet sözleşmesi kapsamı rehberimizde detaylı örnekler bulabilirsiniz.
2. Ödeme Koşullarının Eksik veya Belirsiz Olması
Hata: Toplam bedel yazılı ama ödeme vadesi yok; veya "iş bitince ödenecek" gibi belirsiz ifade var. Vade 90 gün gibi çok uzun olabilir; gecikme faizi belirtilmemiş olabilir. Çözüm: Ücret ve ödeme maddesinde toplam bedel, para birimi, KDV durumu, ödeme vadeleri (örneğin "teslimattan itibaren 14 iş günü"), gecikme faizi ve ödeme yöntemini yazın. Ödeme planını ayrı bir ek olarak ekleyin.
3. Fesih Maddesinin Eksikliği
Hata: Sözleşmede fesih (sonlandırma) koşulları yok. Proje iptal edilirse ne olacak? Önceden ödenen bedel iade mi? Yapılan işin bedeli ödenecek mi? Çözüm: Fesih maddesi ekleyin. Haklı fesih sebepleri, bildirim süreleri, fesih sonrası ödemeler ve iade koşullarını belirleyin.
4. Revizyon Sınırının Olmaması
Hata: "Müşteri memnun olana kadar" veya revizyon sayısı belirtilmemiş. Sonsuz revizyon talepleri projeyi bitmez hale getirir. Çözüm: Revizyon maddesinde dahil edilen revizyon sayısını (2-3 tur makul) ve ek revizyonların ücretini yazın.
5. Gizlilik / NDA Eksikliği
Hata: Gizli bilgi (müşteri listesi, strateji, ürün fikri) paylaşılacak ama NDA veya gizlilik maddesi yok. Karşı taraf bilgiyi üçüncülere açabilir veya kendi işinde kullanabilir. Çözüm: Gizli bilgi paylaşımından önce NDA imzalayın veya hizmet sözleşmesine gizlilik maddesi ekleyin.
6. Sözlü Anlaşmalara Güvenmek
Hata: "Telefonda konuştuk, e-postada yazdık" gerekçesiyle yazılı sözleşme imzalanmıyor. Sözlü anlaşmalar uyuşmazlıkta kanıtlanması zordur. Çözüm: Mutlaka yazılı sözleşme yapın. E-posta yazışmaları yardımcı olsa da, tek bir sözleşmede tüm koşulları toplamak daha güvenlidir.
7. Telif Haklarının Belirsiz Olması
Hata: Teslim edilen işin (tasarım, kod, metin) kime ait olacağı yazılmamış. Müşteri "ben ödedim, bana ait" der; freelancer portfolyoda göstermek ister ama izin belirsiz. Çözüm: Telif hakları maddesinde tam devir mi lisans mı olacağını, portfolyo kullanımının serbest olup olmadığını açıkça yazın.
8. Teslim Tarihlerinin Eksik veya Esnek Olması
Hata: "Yaklaşık 2 hafta içinde" veya tarih hiç yok. "Yaklaşık" 10 gün mü 20 gün mü belirsizdir. Çözüm: Net tarihler kullanın: "15 Mart 2025" veya "Sözleşme imzasından itibaren 14 iş günü". Müşteri gecikmesi (içerik sağlama, onay) durumunda teslim süresinin nasıl uzayacağını da belirtin.
9. Sorumluluk Sınırının Olmaması
Hata: "Tüm zararlardan sorumludur" gibi sınırsız sorumluluk ifadesi. Küçük bir projede büyük tazminat talepleriyle karşılaşılabilir. Çözüm: Sorumluluk sınırı maddesinde tazminat üst sınırı (örn. sözleşme bedelinin iki katı) ve dolaylı zararların hariç tutulmasını ekleyin.
10. Yetkisiz Kişinin İmzalaması
Hata: Şirket adına sözleşme imzalayan kişinin yetkisi kontrol edilmiyor. Yetkisiz temsilcinin imzası şirketi bağlamayabilir. Çözüm: Şirket tarafında imza atanın unvanını ve yetkisini doğrulayın. Gerekirse imza sirküleri veya yetki belgesi isteyin.
11. Eklerin Ana Metne Bağlanmaması
Hata: Teslimat listesi veya ödeme planı ayrı dosya olarak hazırlanıyor ama ana sözleşmede "Ek A'ya atıf yapılmıştır" yok. Ekler hukuken sözleşmenin parçası sayılmayabilir. Çözüm: Ana metinde "Teslimat listesi Ek A'da, ödeme planı Ek B'de belirtilmiştir" ifadesini kullanın ve ekleri sözleşmeyle birlikte imzalayın.
12. Uyuşmazlık Çözümünün Belirsiz Olması
Hata: Anlaşmazlık çıktığında hangi mahkemenin yetkili olacağı veya tahkim uygulanıp uygulanmayacağı belirtilmemiş. Çözüm: Uyuşmazlık maddesinde yetkili mahkemeyi veya tahkim kurallarını belirleyin. Türkiye'deki taraflar için Türk mahkemeleri ve Türk hukuku genellikle tercih edilir.
13. Mücbir Sebep (Force Majeure) Eksikliği
Hata: Deprem, pandemi, savaş gibi tarafların kontrolü dışındaki olaylarda ne olacağı belirtilmemiş. Çözüm: Mücbir sebep halinde yükümlülüklerin askıya alınacağını, belirli süre sonra fesih hakkı doğacağını yazın.
Özet
Sözleşme hazırlarken en sık yapılan hatalar: belirsiz kapsam, eksik ödeme koşulları, fesih maddesi yokluğu, revizyon sınırı eksikliği, gizlilik hükmü olmaması, sözlü anlaşmalara güvenmek, telif haklarının belirsizliği, net teslim tarihi olmaması, sorumluluk sınırı eksikliği, yetkisiz imza, eklerin bağlanmaması ve uyuşmazlık çözümünün belirsizliği. Her hatanın çözümü, ilgili maddeyi eklemek veya netleştirmektir. Maddeleri okuma rehberimiz ve şablonlarımız bu konularda size yardımcı olacaktır.
Eksiksiz Sözleşme Oluşturun
Oluşturucu aracımızla tüm gerekli maddeleri içeren sözleşme hazırlayın. Kapsam, ödeme, fesih, revizyon ve daha fazlası.
Oluşturucuya Git